در اوضاع و احوال بلديه

هفته اول ارديبهشت بود كه به اتفاق يكي از دوستان دانشگاهي ساكن شيراز به منظور بازديد از آثار تاريخي شهرمان از مسير جاده هرات وارد شهربابك شديم. در بين راه، دوستمان با افتخار از شكوه و عظمت ايالت فارس قديم و استخر كه شهربابك هم در قلمرو آن بوده صحبت مي كرد. از موقعيت سوق الجيشي  قلعه و كاروانسراي رباط در گذشته، نقش شهربابك و شهربابكي ها در گذشته و حال كشور، ذوق و استعداد علمي و هنري فرزندان اين سرزمين، قلاع متعدد و دژ افسانه اي ميمند مي گفت و ما نيز مانند هر شهربابكي ديگر ضمن اينكه توضيحات بيشتري به ايشان مي داديم به  پيشينه خود و همشهريان افتخار مي كرديم. البته وي حدود 10 سال پيش هم سفري به شهربابك داشته و از نابساماني فضاي شهري در آن زمان گلايه داشت ولي بنده بين راه به ايشان گفتم كه وضعيت مبلمان شهري و كالبد شهربابك در چند سال گذشته متحول شده و در حال توسعه است.

    به هرحال، حدود ساعت 10 صبح بود كه به ورودي شهر( دروازه قرآن) رسيديم. اينقدر چاله چوله در خيابان ورودي بود كه  چاره اي جز عبور از آنها نبود. به ميدان امام علي(ع) رسيديم، سمت راست ميدان توقف كرديم كه با يكي از آشنايان حال و احوال كنيم. آنقدر زباله در حاشيه خيابان و داخل جوي بود كه شرمنده همسفر شيرازي خود شدم. به مسير خود ادامه داديم، به خيابان بهار كه رسيديم در تقاطع رودخانه ( در ضلع جنوبي آن) چند سگ ولگرد بودند كه با آرامش خاطر پرسه مي زدند. گفتيم شايد در شهرداري انجمن حمايت از حيوانات تشكيل شده و اين حيوانات تحت الحمايه هستند! به سمت خروجي سيرجان حركت كرديم، عدم نظافت حاشيه جداول در اين مسير تا  سقاخانه كاملا مشهود و در مسيرها و خيابان هاي ديگر هم رها ماندن پروژه هاي نيمه تمام، فضاي شهر را نامطلوب ساخته بود. خلاصه، مشاهده اين وضعيت با آن تعاريفي كه بنده ازاقدامات عمراني و زيباسازي شهربابك كرده بودم متناقض بود.

 مي خواستم به عنوان يك شهروند با آقاي شهردار تماس بگيرم ولي با تامل گفتم بهتر است مزاحم استراحت ايشان نشوم. تصميم گرفتم با يكي از اعضاي شوراي شهر تماس بگيرم ولي يادم آمد كه قبلا هم بابت موضوع ديگري تماس گرفته بودم و ايشان از جريانات شهر و شهرداري اينقدر درد دل كرد كه مجالي براي صحبت بنده نگذاشت. .بنابراين بهتر ديدم اين مطلب را نگاشته و با توضيحات ذيل آن را به هفته نامه وزين بابك زمين ارسال كنم تا به وظيفه شهروندي خود عمل كرده باشم.

شهرها محل دائمي اسکان و زندگي بشري اند و اصولا برنامه ريزي شهري و مجموعه  خدماتي که شهرداري ها انجام مي دهند براي رفاه ساکنان شهرها (شهروندان) صورت مي گيرد.

اگر بتوان از بين تعاريف گسترده اي که براي شهر وجود دارد اين گفته "راتزل" را که "شهر محل اجتماع دائمي انسان ها و مسکن هاي آنهاست" به عنوان تعريفي ساده از شهر قلمداد نمود  اين واقعيت آشکار مي شود که فلسفه وجود شهر، برنامه ريزي و مديريت شهري، فرآيندي است که هدف نهايي آن "خلق محيط زيست سالم و محل اسکان ايده آل براي يکايک شهروندان" است. به عبارت ديگر، هدف برنامه ريزي شهري، توسعه همه جانبه و ايجاد محيط زندگي سالم براي شهروندان است.

كارشناسان بانك جهاني و سازمان يونسكو طبق مطالعات انجام شده اعلام نموده اند كه نقش شهرداريها در تأمين امنيت روحي، رواني و شهري بيشتر از پليس و دادگستري ها است يعني اگر شهرداري ها نتوانند نقش اصلي خود را طبق موارد بالا ايفاء كنند زندگي در شهرها سخت ويك نوع آشفتگي به وجود مي آيد زيرا شهرداري ها

1- موتور محرك اقتصاد و پيشرفت يك كشور هستند .

2- در اجراي طرح آمايش سرزمين نقش اصلي را دارند.

3- در تعيين سقف توسعه پذيري شهرها و كشور نقش اساسي دارند.

4- نقش هدايت روند توسعه منطقه اي را از طريق تركيب با محورهاي توسعه و ايجاد شبكه منسجم شهري بر عهده دارند.

5- شهرداري ها پشتيباني خدمات دهي يك نظام به شهروندانش را به عهده دارند و يكي از شاخص هاي ارزيابي ميزان رضايتمندي شهروندان از يك نظام را مي توان در عملكرد شهرداري ها جستجو كرد.

از اين منظر، دو رویكرد در مدیریت شهر وجوددارد:  رویكردی كه شهرداری را صرفا سازمانی خدماتی می داند و رویكردی كه از شهرداری به عنوان نهادی اجتماعی انتظاری بالاتر دارد و علاوه بر ارایه خدمات شهری توقع دارد شهرداری بین كالبد شهر، فعالیت های شهری و شهروندان ارتباطی منطقی و متناسب با نگاهی فرهنگی و اجتماعی داشته باشد.

از سوي ديگر آگاهي از نيازها و مسائل مردم و بررسي نگرش آنان در ميزان نقشي كه مي‌توانند در رفع مشكلات شهري داشته باشند زمينه مساعدي براي برقراري ارتباط منطقي و صحيح بين نهاد خدمت‌رسان به شهروندان و خود شهروندان فراهم ساخته و اعتماد ميان شهروندان و مديريت شهري برقرار مي‌شود.

به اعتقاد برتاند دلانويي"شهردار موفق در تاريخ پاريس" هيچكس دلسوزتر از خود شهروندان يك شهر در توسعه آن نيست بنابراين از طريق نظرسنجي‌ها به راحتي مي‌توان از نظرات آنها بهره‌مند شد. ضمن اينكه مشاركت شهروندان در مديريت شهري مي‌تواند در تأمين منابع  اقتصادي، كاهش هزينه خدمات، افزايش انسجام اجتماعي، كاهش آسيب‌ها و تنش‌هاي ناشي از زندگي شهري و رضايت شهروندان مؤثر باشد.

 بحث بعدي توجه به  مبلمان شهري شامل تجهيزاتي مانند تيرهاي برق، نيمکت ها، باغچه ها، کفپوش، کيوسک هاي مطبوعاتي، تلفن، وسايل تفريحي پارک، سطل زباله و... است. زندگي شهري بر خلاف زندگي ساده روستايي در بسياري موارد از زيبايي هاي طبيعي تهي است. فضاهاي شهري به خودي خود داراي زيبايي بصري نيستند و اين در حالي است که انسان نياز مبرمي به وجود نظم و زيبايي در محيط زندگي خود دارد. شهر را مي توان موجود زنده و پويا تصور کرد که داراي روح و جسم است و مبلمان شهري مناسب مي تواند روح اين شهر را تزيين و آرامش بصري به شهروندان القا کند. کارشناسان شهري اعتقاد دارند اگر معيارهاي لازم در طراحي شهري رعايت نشده باشد شهروندان فقط فعاليت هاي ضروري خود را انجام مي دهند  در حالي که در فضاي مطلوب شهري با مبلمان متناسب، شهروندان علاوه بر اينکه به فعاليت هاي ضروري مي پردازند به حضور در محيط کوچه و خيابان نيز تمايل زيادي نشان مي دهند و چه بسا که پياده روي را به عبوري سريع با اتومبيل ترجيح دهند. لذا  مبلمان مناسب شهري نيز يکي از عوامل افزايش مشاركت مردم در امور شهر مي باشد.

اميد است توسعه، عمران و زيباسازي محيط شهري و جلب مشاركت سازمان ها و مردم بيش از اين مورد توجه شهرداري واقع و با عنايت به افزايش بودجه عمراني كشور و منابع متعدد بودجه شهرداري ها ، مسئولين محترم ذيربط استان نيز شهرداري شهربابك را در اين مهم راهنمايي و ياري دهند.

محمد  زاده رحماني مدوار  

zadehrahmani@yahoo.ca